काठमाडौँ — धनुषाको जनकपुरधामस्थित जनकपुर चुरोट कारखाना लामो समयदेखि बन्द अवस्थामा रहे पनि यसको पुनः सञ्चालनबारे पछिल्ला दिनमा बहस चर्किँदै गएको छ।

कुनै समय नेपालको प्रमुख औद्योगिक संस्थामध्ये एक मानिने उक्त कारखानाले हजारौँलाई रोजगारी प्रदान गर्नुका साथै आन्तरिक उत्पादनमार्फत राज्यको राजस्व वृद्धि गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो।

सरकारी स्वामित्वमा रहेको सो कारखाना व्यवस्थापन कमजोरी, प्रविधिको अभाव, कच्चा पदार्थ आपूर्तिमा समस्या तथा नीतिगत अस्पष्टताका कारण क्रमशः कमजोर बन्दै अन्ततः बन्द हुन पुगेको हो। बन्द भएपछि त्यहाँ कार्यरत कर्मचारीहरू विस्थापित हुनुका साथै स्थानीय अर्थतन्त्रमा समेत उल्लेखनीय असर परेको बताइन्छ।

हाल विभिन्न सरोकारवालाबाट कारखाना पुनः सञ्चालन गर्नुपर्ने माग पुनः उठ्न थालेको छ। उद्योग विज्ञहरूका अनुसार आधुनिक प्रविधिको प्रयोग, पारदर्शी व्यवस्थापन तथा निजी क्षेत्रसँगको सहकार्यमार्फत कारखानालाई पुनर्जीवित गर्न सकिने सम्भावना रहेको छ।

यद्यपि, स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञहरूले भने चुरोट उद्योग पुनः सञ्चालन गर्दा जनस्वास्थ्यमा गम्भीर नकारात्मक असर पर्न सक्ने भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार आर्थिक लाभसँगै सार्वजनिक स्वास्थ्यबीच सन्तुलन कायम गर्नु आवश्यक छ।

सरकारले यस विषयमा स्पष्ट नीति तय गर्दै आर्थिक लाभ र स्वास्थ्य जोखिमबीच सन्तुलित निर्णय लिनुपर्ने चुनौती रहेको सरोकारवालाहरूको भनाइ छ।

तस्बिरहरू: