पर्वत । ARC for Nepal का संस्थापक राजेन्द्र श्रेष्ठको पहल तथा ARC for Nepal र राजेन्द्र अञ्जना फाउन्डेशनको संयुक्त प्रयासमा पर्वतको पैयुँ गाउँपालिकामा निर्माण भइरहेको ‘सम्सारा घर’ परियोजनाको उद्घाटन तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ । परियोजनाको भव्य उद्घाटन वि.सं. २०८३ माघको तेस्रो साता गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।

टुहुरा, विपन्न, अल्पसंख्यक तथा अवसरबाट वञ्चित बालबालिकालाई निःशुल्क सुरक्षित आवाससँगै शिक्षा, स्वास्थ्य, पोषण, कम्प्युटर शिक्षा र आत्मनिर्भर जीवनका लागि आवश्यक सीप उपलब्ध गराउने उद्देश्यले निर्माण गरिएको सम्सारा घरमा हाल १० जना बालबालिका आश्रित छन् । आगामी तीन वर्षभित्र ५० जना बालबालिकालाई निःशुल्क सेवा दिने लक्ष्य परियोजनाले लिएको छ ।

सम्सारा घरलाई बालबालिकालाई आश्रय दिने स्थानमा मात्र सीमित नराखी उनीहरूलाई सक्षम, जिम्मेवार र आत्मनिर्भर नागरिक बनाउने दीर्घकालीन अभियानका रूपमा अघि बढाइएको छ । यहाँ बालबालिकाले औपचारिक शिक्षासँगै नेतृत्व विकास, व्यावसायिक तालिम, जीवनोपयोगी सीप तथा उच्च शिक्षासम्मको अवसर पाउने व्यवस्था गरिनेछ ।

परियोजनाका लागि चार रोपनी जग्गा दान गरिएको छ भने कृषि तथा पशुपालन कार्यक्रम सञ्चालनका लागि थप तीन रोपनी जग्गा खरिद गरिएको छ । यसबाहेक परिवारको स्वामित्वमा रहेको खेतीयोग्य जमिनसमेत फाउन्डेशनलाई निःशुल्क प्रयोगका लागि उपलब्ध गराइएको छ । परियोजनाअन्तर्गत गाई–भैंसीबाट दूध, बाख्राबाट मासु तथा कुखुराबाट मासु र अण्डा उत्पादन गर्नुका साथै आफ्नै जमिनमा धान, मकै, गहुँ, कोदो, तरकारी तथा मौसमी बाली उत्पादन गर्ने योजना छ ।

आवश्यकताभन्दा बढी उत्पादन भएका कृषि तथा पशुजन्य सामग्री स्थानीय बजारमा बिक्री गरी त्यसबाट प्राप्त आम्दानी बालबालिकाको शिक्षा, स्वास्थ्य, पोषण, तालिम तथा परियोजनाको विकासमा पुनः लगानी गरिने संस्थाले जनाएको छ । यसबाट परियोजनालाई दीर्घकालीन रूपमा आत्मनिर्भर बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।

सम्सारा घरमा २५० सिट क्षमताको बहुउद्देश्यीय सभाहल, खेल मैदान, पुस्तकालय, कम्प्युटर प्रयोगशाला, स्वयंसेवक आवास तथा नेतृत्व विकास केन्द्रसमेत निर्माण गरिनेछ । पुस्तकालय तथा कम्प्युटर प्रयोगशाला Rotary International Global Grant अन्तर्गत अमेरिकाको Fair Lawn Sunrise Rotary Club र नेपालको Fishtail Rotary Club, Pokhara को सहकार्यमा निर्माण भइरहेको छ ।

सम्पूर्ण परियोजनाको अनुमानित लागत करिब १० करोड रुपैयाँ रहेको छ । संस्थाका अनुसार यो भवन निर्माणमा गरिएको लगानी मात्र नभई अवसरबाट वञ्चित बालबालिकाको सुरक्षित, शिक्षित र आत्मनिर्भर भविष्य निर्माणका लागि गरिएको दीर्घकालीन सामाजिक लगानी हो ।

परियोजनामा आर्थिक पारदर्शितालाई समेत प्राथमिकता दिइएको छ । प्राप्त नगद दान दैनिक सञ्चालनमा खर्च नगरी प्रत्येक बालबालिकाको नाममा बचत कोषमा सुरक्षित राखिने र माध्यमिक शिक्षा पूरा गरेपछि उच्च शिक्षा, व्यावसायिक तालिम वा भविष्य निर्माणका लागि उपलब्ध गराइने व्यवस्था गरिएको छ ।

सामाजिक उद्यमशीलतालाई समेत अभियानको महत्वपूर्ण आधार बनाएको ARC for Nepal ले श्रेष्ठ परिवारद्वारा सञ्चालित ARC Beauty Salon र Himalayan Fresh Water बाट हुने नाफाको ७५ प्रतिशत हिस्सा संस्थामार्फत नेपाल तथा अमेरिकामा सामुदायिक सेवा र बालबालिकाको भविष्य निर्माणमा समर्पित गर्दै आएको जनाएको छ ।

सम्सारा घरको उद्घाटन नजिकिँदै गर्दा ARC for Nepal र राजेन्द्र अञ्जना फाउन्डेशनले विश्वभर रहेका व्यक्ति, व्यवसायी, रोटरी क्लब, संघ–संस्था तथा दातृ निकायलाई अभियानमा सहयात्री बन्न आह्वान गरेका छन् ।